๐๐š๐ฎ๐œ๐š๐ฎ, ๐Ÿ7 ๐Œ๐š๐ซ๐ฌ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”โ€”

 Sua Exelรฉnsia Primeiru-Ministru, ๐Š๐š๐ฒ ๐‘๐š๐ฅ๐š ๐—๐š๐ง๐š๐ง๐š ๐†๐ฎ๐ฌ๐ฆ๐šฬƒ๐จ, ho Delegasaun halaโ€™o vizita ofisiรกl iha Munisรญpiu BAUCAU hodi haree besik servisu Munisipรกl nian bazeia ba rezultadu avaliasaun kondisaun mรญnima neโ€™ebรฉ halaโ€™o husi Ministรฉriu Administrasaun Estatal, atu nuneโ€™e iha tinan 2027 mai munisรญpiu sira neโ€™ebรฉ preparadu ona bele Haka’at ba  eleisaun Kรกmara Munisipรกl.

Exelรฉnsia Presidente Autoridade Munisipรกl  Baucau, ๐ƒ๐ซ๐š. ๐•๐ž๐ง๐ž๐ซ๐š๐ง๐๐š ๐„. ๐Œ. ๐‹๐ž๐ฆ๐จ๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐ญ๐ข๐ง๐ฌ,  hahu ho aprezentasaun neโ€™ebรฉ foka ba perfil Munisipiu Baucau nian, inklui vizaun no Misaun, planu Estrategiku Munisipal ba tinan 2026-2030, estrutura funsionamentu Autoridade, estrutura programa, sub-programa no aktividade seluk.

Misaun mak promove kualidade Rekursus Humanus, liu husi edukasaun no formasaun profisional hodi sai agente ba transformasaun ekonomia, promove servisu saรบde, edukasaun, investe Iha setor produtivu, promove setor privadu no hari instituisaun pรบblika ho profisional.

PAM mos relata kona-ba planu investimentu Munisipal Tinan 2026-2030, forsa trabalhu Administrasaun Munisipiu Baucau Tinan 2026.

 Alinde ne’e informa kona-ba estrutura programa, sub-programa, atividade no alokasaun orsamentu. Relata mos kona-ba programa no alokasaun OGE iha Planu Asaun Anual Tinan 2024-2026, Planu Aprovizionamentu, total reseitas iha Tinan 2025.

Presidente Autoridade Munisipiu Baucau deskreve kona-ba implementasaun projetu PDIM 2023-2026, implementasaun projetu PNDS Tinan 2023-2026. Refere mos konaba kapasidade institusional hanesan progresu atinjidu, dezafius no estrategia ba futuru. PAM Baucau, Veneranda Lemos  informa mos kona-ba alokasaun orsamentu ba Programa Merenda Eskolar husi tinan 2025-2026.

PAM mos relata konaba fasilidade Saude. Iha Munisipiu Baucau hanesan Centru Saude, Postu Saude iha munisรญpiu Baucau

Presidente Autoridade Munisipiu Baucau mos relata konaba dadus benefisiariu Programa Bolsa da Mae Kondisional no Idosos Iha Tinan 2025. Iha setor Agrikultura, PAM informa area potensial sira mak hanesan natar neโ€™ebรฉ balun produs no kultivu ona rezultadu diak ba populasaun sira.

PAM Baucau, Veneranda Lemos Martins mos informa kona-ba ekipamentus agrikola neโ€™ebรฉ ezistente, merkadu Munisipal Baucau, sitiu turistiku, dadus Estrada munisipiu Baucau, Be-rural, dezenvolvimentu setor Infraestrutura, dadus asesu be-mos Iha area Urbana, asesu eletrisidade. Iha biban ne’e PAM Baucau Veneranda Lemos Martins agradese mos ba Governu Da-Sia nia esforsu nebe bele instala ona eletricidade ba populasaun sira iha aldeias sira munisipiu Baucau nian

Ikus liu PAM Baucau, Veneranda Lemos Martins koโ€™alia mos kona-ba estrategia futuru hanesan pilar Sosial, ekonomia, Infraestrutura no enkuadramentu institusional.

Entretantu,  Sua Exelรฉnsia Ministru Administrasaun Estatal, Tomรกs do Rosรกrio Cabral iha nia apresentasaun, foka ba rekomendasaun bazeia ba rezultadu Avaliasaun Kondisaun Mรญnima.

Husi S.E. Ministru MAE nia apresentasaun ba munisipiu Baucau foka ba pontu importante sira mak hanesan, Planeamentu no Monitorizasaun Planeamentu, Investimentu, Dezenvolvimentu Integradu hamutuk ho ekipa husi PNDS, Servisus Munisipais, Postu Administrativo no Suku, atu partisipa no akompanha sorumutu integradu ba planeamentu investimentu munisipal.

Ministru MAE mos apresenta kona-ba Rezultadu planeamentu munisipal sei inklui iha Planu

Investimentu Munisipal (PIM) inklui programa investimentu no dezenvolvimentuPDIM no PNDS.

S.E. Ministru MAE, rekomenda mos ba Baucau oan sira bazeia ba rezultadu AKM hodi hare Jestaun Finanseira no aprovizionamentu; Kria sistema kontrolu finanseiru (Livru Kaixa) hodi fasilita relatoriu finanseira Nesesita implementasaun atividade haktuir ba Standard Operational Procedure no Termu Referensia, Relatoriu ba ezekusaun tenki kumpri prosedimentu legal nebe vigรณr.

Ministru MAE sita mos kona-ba pontu importante sira hanesan, Kontratasaun Pรบblika; Tenki iha mapamentu, planu orsamentu no kabimentu orsamentu, Tenki iha uluk planu aprovizionamentu nebe hetan aprovasaun husi Ministru iha inรญsiu tinan fiskal nian.

Kona-ba Monografia no Demografia Munispiu Baucau nian, Obrigatoriu atualiza dadus no informasaun iha nivel Postu Administrativu no Suku. Observasaun Jeral husi MAE kona-ba asaun saida deit mak precisa halo mak  Autoridade Munisipal tenki aprezenta planu orsamentu no planu aprovizionamentu hodi hetan aprovasaun husi Superior Tutela.

S.E. MAE husu mos atu Diretur Servisu Munisipal presija iha kalendariu implementasaun ba programa aprovadu ho baze ba Planu Asaun Anual Presija halakon sentimentu โ€œegoistaโ€ iha servisu fatin no nesesita komunikasaun, kordenasaun diak iha fatin servisu.

S.E. MAE husu mos ba PAM tenki atribui ordem ba Ajensia Fiskalizasaun Munisipal hodi realiza fiskalizasaun ba servisu administrativu, tinan ida dala rua, no Haforsa kordenasaun servisu husi nivel Munisipiu toโ€™o Aldeia. S.E. Ministru MAE, sita mos lista Pre-Kualifikasaun PDIM 2025 Munisรญpiu BAUCAU no Total Empreza tuir Kategoria

Exelรฉnsia Ministru MAE, Tomรกs do Rosรกrio Cabral mos informa katak, tuir observasaun jeral husi MAE, iha inisiu tinan 2026, Munisipiu tenki aprezenta planu orsamentu no planu Aprovizionamentu hodi hetan aprovasaun husi Superior Tutela molok atu implementa.

Rekomenda mos ba Servisu Munisipal Edukasaun, Saude, Agrikultura, Seguransa Alimentar, PNDS no Agensia Fiskalizasaun Munisipal tenki tau atensaun ba implementasaun programa merenda eskolar neโ€™ebe tenki uza 75โ„… produto lokal, tamba bele hamoris ekonomia lokal no hasae rendimentu Uma Kain husi Aldeia no Suku, nuneโ€™e mos nuโ€™udar parte ida hodi bele hamenus kiak.

Iha sesaun husu no hatan, partisipante sira hato preokupasaun no husu atu destaka

Rekursus Humanus tuir nia koรฑesimentu no experiensia, implementasaun projetu PNDS, husu atu Governo tau atensaun makas ba Estrada no hasa’e servisu PNDS nian iha suku sira  Preokupasaun sira hotu hetan kedas resposta husi membrus Governu relevantes no Sua Exelรฉnsia Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmao. Maibe komunidade munisรญpiu Baucau hatudu entuziasmu maka’as iha programa Avaliasaun Kondisaun Minima no prontu ona hodi simu Poder lokal.

Ikus liu iha konkluzaun, Sua Exelรฉnsia  Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmรฃo husu atensaun ba Baucau oan sira atu prepara-an didiak hodi investe nune bele desenvolve munisipiu Baucau, S.E. Primeru Ministru husu Baucau oan sira atu tau atensaun ba jestaun no Kalendariu Ezekusaun, prinsipalmente programa Merenda Eskolar. Hadia no hasa’e kbiโ€™it husi Postu Administrativu tun ba Suku no Aldeias nuโ€™udar parte ida atu bele hakat ba Poder Lokรกl.

Xefe Governu mos husu Autoridade Munisipiu atu fo atensaun ba setor privadu nuโ€™udar parseiru servisu hodi partisipa ativa iha prosesu dezenvolvimentu Munisipiu Baucau.

Pontu importante neโ€™ebe Primeiru-Ministru insisti mak povu munisipiu Baucau tenki prepara-an ho hanoin ida deit dezenvolve imi nia munisipiu, no husu ba Baucau oan sira mak hatene diak liu potensialidade sira no Rekursu sira iha imi nia munisipiu, S.E. Primeiru Ministru Kayrala Xanana Gusmรฃo husu ba Baucau nia oan sira atu bele utiliza osan povu nian tenki uza ho didiak hodi fรณ benefisiu duni ba povu Baucau.

Xefe Governu husu ba dirigentes Munisipiu Baucau atu evita hahalok, familiarismu, Sukuismu, Partidarismu iha prosesu saida deit mak halaโ€™o iha Munisipiu neโ€™e, maibe ho hanoin ida deit dezenvolve Baucau.

Aktividade sorumutuk ba apresentasaun kondisaun minima ba munisipiu Baucau remata ho foto hamutuk ho Autoridades Baucau nian iha salaun Centru Convensaun Baucau.

#๐Œ๐ž๐๐ข๐š

#๐†๐€๐“ ๐๐€๐Œ ๐๐€๐”๐‚๐€๐” 2026

ยฉ 2026 Municipal Authority of Baucau