Matebian, Postu Administrativu ida iha munisípiu Baukau, Timór Lorosa’e nian. Posto Administrativo Matebian iha suku 5 no aldeia 19. Bazeia ba dadus SIGSA to’o 31 Dezembru 2026, Posto Administrativu Matebian iha Uma Kain: 2084 no Populasaun hamutuk 8430. Total populasaun no uma kain kada suku mak hanesan:

Jeografia

Fronteira postu administrativu Matebian tuir Jeografia, parte leste baliza ho Posto Quelicai, parte oeste ho postu administrativu Uatulari, Vikeke; parte norte ho postu administrativu venilale no parte sùl baliza ho Posto Baguia. Área 53.51 km²

Postu administrativu Matebian iha suku lima (6) mak hanesan tuir mai neé: Abo, Laisorolai de Baixo, Laisorolai de Cima, Lelalai no Maluro. Total Aldeia hamutuk: 19.

Setór Ekonomia

Sentru ba rendimentu populasaun Matebian maka merkadu Laisorolai nebee bazar iha loron Tersa no Sesta. Liu husi bazar nee populasaun bele faan sira nia produtu oi-oin atu bele hatutan sira nia vida moris.

Komersio no negosiu maka loja kiik no kantina nebee faan sasan alimentar nebee limitadu ka uituan deit. Baibain sasan sira nee sosa iha Kapital Baukau ou Dili e balun husi produsaun povo nian.

Industria kiik iha postu administrativu refere mak dulas hare, dulas batar, halo kripik, homan luhu modelu oi-oin, halo tais, no fore-rai sona, fehuk sona, hudi sosa no sel-seluk tan.

Fatin nebee potensia ba Turizmu iha futuro mak hanesan Foho Matebian, Jardin Duba-Uai no Bee Matan Irarogo. To’o agora seidauk hetan rendimentu husi parte Turismu tamba seidauk bele asesu estrada nebe,e diak.

Setór Infrastrutura

Kondisaun Estrada Baucau ba Matebian nia konstrusaun husi Kompania Internasional CICO remata ona. Agora transporte oi-oin hanesan bus, karreta kareta mikrolet no seluk tan bele ona asesu too iha nivel suku.

Populasaun iha postu administrativu Matebian barak mak seidauk hetan bee moos, bainhira presiza fase no haris tenke ba dook kilometro 4-7 mak foin hetan bee (tenke ba mota) suku nebee iha Matebian uitoan mak iha bee mos husi bee matan hun maibe iha difikuldades dala ruma atu asesu iha tempu bai lororn. Komunidade hola be husi Aldeia Daemena no Baucau Vila.

Suku iha postu administrativu Matebian kuaze hetan hotu ona eletrisidade iha nivel suku no aldeia.

Meus ba komunikasaun iha postu administrativu Matebian kuaze iha hotu ona mak hanesan rede telefone, internet, no mos radiu ho televizaun.

Setór Agrikultura

Iha sub munisípiu Matebian mak hanesan hare, batar, fehuk- midar, ai-farina, koto, fehuk-roupa, repollu, kafé, mostarda, talas, kontas, lis- mean, lis- mutin, Kamii, nuu, hudi, haas, sabraka, jambua, kulu, kulu jaka, Ai-nanas no seluk- seluk tan

Animal sira nebee populasaun Matebian hakiak mak hanesan: Karau-Timor, karau-baka, kuda, bibi- timor, bibi- malae, manu, fahi no asu.

Setór Edukasaun
Parte edukasaun iha postu administrativu Matebian iha mudansa boot bainhira ita kompara ho tempu Portugues no Indonézia tamba kuaze suku hotu-hotu iha Matebian laran iha hotu ona eskola EBC Filial, maske fasilidade, ekipamentu, material no mestre seidauk sufisiente ba eskola hotu- hotu.
Total Eskola Publiku no Privada husi Pre-Eskolar to’o Sekundariu iha Postu Administrativu Matebian hamutuk 15 Eskolas, kompostu husi:

  • Total Eskola Pre-Eskolar hamutuk 1 Eskola
  • Total Eskola EBF hamutuk 11 Eskolas
  • Total Eskola EBC hamutuk 1 Eskola
  • Total Eskola Sekundaria Paralelo hamutuk 1 Eskola
  • Total Eskola Tekniku Vocasional hamutuk 1 Eskola.

Saude

Posto Administrativo Matebian iha Sentru Saude 1, ne’ebe lokaliza iha Atateu, Suku Laisorolai de Cima.

Posto Saude Lelalai.

Turizmu

Matebian nia panaroma ne’ebe furak tebes sei sai fatin tourizmu iha futuru. Dadaun ne’e Posto Administrativo Matebian  nia estrada diak ona. Rekursu iha area turizmu iha fatin diak barak maibe seidauk hetan rendimentu husi fatin turizmu nian tanba infraestrutura basiku laadekuadu. Fatin ne’ebe potensia dada turistas mak hanesan foho matebian, Jardin Heoris Dubu-Uai no Bee Matan Irarorogo.

Lingua

Lingua nebee populasaun postu administrativu Matebian uza hodi halo komunikasaun mak hanesan:Makasa’e: Lian nee maioria populasaun koalia hodi halo komunikasaun ba malu.

© 2026 Autoridade Munisípiu Baucau