Enkontru koordenasaun no desimina Papel AIFAESA ho Autoridade Lokal no Entidade relevantes iha Munisipiu Baucau.

30 September 2026

𝐁𝐚𝐮𝐜𝐚𝐮: 𝐓𝐞𝐫𝐬𝐚, 29 𝐒𝐞𝐭𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 2026-

Reprezentante Exelénsia PAM Baucau, Sektetariu Munisípal PIDI Sr. Eduardo Filipe Ximenes, Abertura atividade enkontru koordenasaun no desimina Papel AIFAESA ho Autoridade Lokal no Entidade relevantes. Atividade ne’e hala’o husi Autoridade Inspesaun no Fiskalizasaun ba Atividade Ekonómika, Sanitária no Alimentar, Institutu Públiku, (AIFAESA, I.P) ne’ebe hala’o iha salaun Soi-Mali.

Objetivu prinsipal husi enkontru koordenasaun ne’e maka atu halo koperasaun servisu ho Autoridade lokais no entidades relevante sira hodi partilla informasaun no sei kobre servisu inpesaun no Fiskalizasaun ba atividade ekonomika iha munisipiu Baucau to’o iha nivel Postu administrativu no suku sira.

Atividade ne’e partisipa husi Servisu Munisipál Seguransa Alimentár, Servisu Munispál Jestaun Merkadu no Turismu, SERVE, I.P, PNTL, MCI, Saude, Edukasaun, Agrikultura, MJDAK, Igreja, APA, Xefe Suku sira..

#Média

#GAT PAM BAUCAU 2026

𝐁𝐚𝐮𝐜𝐚𝐮: 𝐊𝐢𝐧𝐭𝐚, 24 𝐒𝐞𝐭𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 2026-

Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Interino- AM Baucau, Sekretáriu Munisipál Administrasaun Finansa 𝐒𝐫. 𝐉𝐮𝐯𝐞𝐧𝐚𝐥 𝐃. 𝐅. 𝐁𝐞𝐥𝐨, akompaña husi Xefe Gabinete no Asesor Jurídico, enkontru ho Vise-Presidente Tad Mane Innovare, 𝐀𝐥-𝐒𝐡𝐚𝐡𝐦𝐢𝐢 𝐀𝐧𝐧𝐚𝐧 (𝐒𝐀𝐌), ho nia delegasaun husi nasaun Malasya.

Enkontru ne’e hala’o iha salaun WEWE, entre Autoridade Munisipál Baucau ho ekipa husi “Tade Mane Innovare” iha kumprimisu boot iha futuru atu investe setór Agrikultura ho inovasaun teknolojia avansadu, ne’ebé tuir planu IX Governu Konstituisionál liuhusi Ministeriu Administrasaun Estatal (MAE) halo ona akordu ida ho empreza internasionál, atu alkansa planu ne’e ba munisípiu Baucau no Manatuto atu implementa projetu pilotu refere iha futuru.

Aliende ne’e Vise-Presidente Tad Mane Innovare, 𝐀𝐥-𝐒𝐡𝐚𝐡𝐦𝐢𝐢 𝐀𝐧𝐧𝐚𝐧 (𝐒𝐀𝐌), ho nia delegasaun, akompaña husi Administradór Postu Baucau-Vila, observa direta produsaun hare husi komunidade sira nian durante prosesu halai natar.

#Média

#GAT PAM BAUCAU 2026

𝐁𝐚𝐮𝐜𝐚𝐮: 𝐓𝐞𝐫𝐬𝐚, 22 𝐒𝐞𝐭𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 2026-

Reprezentante Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Baucau, Sekretária Munisipál Asuntu Sosiál no Organizasaun, 𝐒𝐫𝐚. 𝐌𝐚𝐫𝐢𝐚 𝐂. 𝐕𝐢𝐞𝐠𝐚𝐬, abertura sensaun traballu indentifika no atualiza mapamentu parseiru desenvolvimentu inklui sosiedade sivil (organizasaun feto no organizasaun ema ho difisiensia iha nivel munisipal)

Objetivu Prinsipál husi sesaun traballu ne’e mak

1. Identifika tipu atividade, área kobertura ka lokalizasaun parseiru dezenvolvimentu ne’ebé dezigna ka implementa atividade iha munisípiu Baucau.

2. Harmoniza no sinkroniza atividade

Nasionál Internasionál, Nasionál no Lokál ne’ebé suporta Autoridade Munisipál Baucau ba programa dezenvolvimentu hotu-hotu iha faze implementasaun polítika desentralizasaun institusionál nune’e bele aliña ho Polítika Prioridade Governu no responde ba dokumentu estratéjiku sira Planu Dezenvolvimentu Munisipál no Planu Dezenvolvimentu Komunitária;

3. Atualiza mapeamentu ba Parseiru Dezenvolvimentu ne’ebé antes ne’e prodúz ona;

4. Reforsa kooperasaun entre Parseiru Dezenvolvimentu, Sosiedade Sivil no Autoridade Munisipál ba implementasaun atividade.

#Média

#GAT PAM BAUCAU 2026

𝐁𝐚𝐮𝐜𝐚𝐮:𝐒𝐞𝐬𝐭𝐚, 18 Setembru 2026-

Autoridade Munisipál Baucau, liuhusi Sekretáriu Munisipál PIDI, Sr. Eduardo Filipe Ximenes, hamutuk ho Asesor Prinsipál akompaña husi Administradór Postu Administrativu sira,hala’o enkontru ho entidades relevante, setor privadu sira iha munsipiu Baucau hodi koalia kona-ba preparasaun festival nasional desportu ba tinan 2026.

Iha enkontru ne’e atu fahé informasaun no hato’o ideias no proposta no indentifika forma kontribuisaun husi setor privadu lokal, hodi hametin servisu hamutuk Autoridade munsipal Baucau intiuisaun relevante sira no emprezariu baucau oan ba preparasaun no realizasaun FND 2026.

#Média

#GAT PAM BAUCAU 2026

Baucau: Kinta, 17 de Setembru 2026-

Sekretária Munisipál Asuntu Sosiál no Organizasaun, Sra. Maria C. Viegas nu’udar reprezentante Exelénsia PAM Baucau abertura Sesaun Traballu Kona-ba Estabelesimentu Pre-Eskolar, Prevensaun Direitu Labarik, Pensaun Sosiál no Protesaun Sidadaun ho Defisiensia nomos Rejime Bens Imovél hodi Asegura no Kontribui.

Reprezentante PAM Baucau hateten lori Exelénsia PAM Baucau nia naran hato’o agradese ba partisipantes hotu ne’ebe ohin marka prezensa iha ne’e tanba aprezentasaun ne’e importante tebes ne’ebé liga direta ba atendimentu sosiedade sira iha baze.

“Ha’u mos hakarak hato’o ba Xefe suku nomos Administradores Postu sira katak ita-nia parseriu ajénsia PARTISIPA ne’ebé durante ne’e fasilita autoriadade hahu husi 2025-2028 liuhosi Rede Lideransa Feto, ne’ebé foku hodi fasilita lider feto sira ne’ebé asume kargu Xefia hotu-hotu, hodi kapasita liután lider feto sira no apoiu hamutuk halo dezenvolvimentu ba igualdade jéneru nian, hodi nune’e aprezenta ba Xefe Suku no APA hotu karik ami-nia karta haruka ba bele tau konsiderasaun hodi apoiu no fó autorizasaun ba maluk feto sira mai partesipa” dehan SekMu ASEO

Iha aprezentasaun husi Diretór Edukasaun ko’alia kona-ba Planu Rede Pre-Eskolar; Diretór SSSI kona-ba Lei protesaun Labarik; Koordenadór INSS aprezenta kona-ba Protesaun espesiál Estadu (Pensaun Sosiál no Defisiensia); Diretór DTPSC aprejenta kona-ba Rejime Espesiál Titularidade Bens Imovél kontinua ho Notária Munisípiu Baucau kona-ba Rejistu Prédial no iha aprejentasaun ikus nian husi Ekipa Taksfore kona-ba Divulgasaun sirkular prevensaun moras RAIVA

Antes remata enkontru ida ne’e iha mos diskusaun no rekomendasaun husi autoriadade lokál sira kona-ba Divulgasaun moras RAIVA nian ba too terrenu nomos Planu Rede Pré-Eskolar atu nune’e bele tulun sosiedade sira kompriende klean liutan kona-ba divulgasaun hirak ne’e; nune’e mos Xefe Suku sira husu atu tau matan no hadia nafatin kona-ba servisu Protesaun Espesiál Estadu (Pensaun Sosiál no Defisiensia) ne’ebé maka too agora sai nafatin preokupasaun boot ba autoridade lokál no nia komunidade sira iha area rurál

Enkontru realiza iha Sentru Konvensaun Baucau ne’ebé partisipa husi Administador Postu Administrativu sira, Xefe Suku sira, Maluk Kondisaun Espesiál , Rede Lideransa Feto, Organizasaun Feto, Diretór Nasional Pré-Eskolar, Diretór Edukasaun Munisipál, Reprezentante PARTISIPA Nasionál, Diretora AEONGeOC nomos Sosiedade Sivil.

#Média

#GAT PAM BAUCAU 2026

𝐁𝐚𝐮𝐜𝐚𝐮: 𝐒𝐞𝐬𝐭𝐚, 11 𝐒𝐞𝐭𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 2026-

Exelénsia PAM Baucau, 𝐃𝐫𝐚. 𝐕𝐞𝐧𝐞𝐫𝐚𝐧𝐝𝐚 𝐄. 𝐌. 𝐋𝐞𝐦𝐨𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐭𝐢𝐧𝐬, nu’udar Prezidente Orgaun Koordenasaun Munisipal, konvoka enkontru ho Membru Konsellu Koordenasaun Munisipal Baucau iha salaun enkontru Munisipál Soi-Mali. Orden traballu ba enkontru regulár fulan Setembru nian maka hanesan:

1. Aprezenta estimativa futuras 2027 no proposta PPGs 3, 6, 10, 19, 20 no 26;

2. Proposta modelu Parseria Públiku Privadu ba Operasaun no Manutensaun Merkadu Munisipál Baucau;

3. Konfirmasaun dadus área aldeia ho kategoria: remota, muito-remota no extremamente remota;

4. Progressu ezekusaun orsamentu husi fulan Janeiru to’o Agostu 2026 no estimativa futuras 2027;

5. Progressu implementasaun projetu PDIM 2026;

6. Igualdade Jéneru no partisipasaun feto;

7. Aprezenta ezbosu sirkulár kona-ba Medida urjente ba kontrolu asu no prevensaun moras raiva iha Munisipiu Baucau.

Iha intervensaun ba abertura sorumutu Konsellu Koordenasaun Munisipál, Sua Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipal Baucau, Dra. Veneranda E. M. Lemos Martins, hato’o agradesimentu ba lideransa komunitária sira ho partisipasaun ema hotu-hotu nian, ne’ebé lori susesu boot liu husi selebrasaun ne’ebé halo ona iha ita nia Munisípiu Baucau ho di’ak.

“Uluk na-na’in hakarak hato’o parabens ba ita boot sira katak, fulan Agostu ita selebra festa boot rua maka hanesan: (1) selebrasaun loron FALINTIL-FDTL ba dala 51 iha foho Matebian (2) selebrasaun loron konsulta populár ba dala 27 iha munisípiu Manatuto no Postu Administrativu Vemase, ita hotu nia apoiu hahú husi preparasaun to’o realiza selebrasaun loron nasionais ne’ebé konsidera susesu, tanba ne’e ita tenki agradese ba ita nia an rasik no mós ba ema hotu-hotu hotu ne’ebé fo nia tempu tomak.

Ita hotu akompaña movimentu atividade semana dahuluk fulan Setembru ne’ebé okupadu tanba ita nia Estadu Timor-Leste, Governu Sentrál no Konferensia Episkopál Timorense organiza no simu restus mortais ba preladus na’in tolu: Dom Jaime Garcia Goulart, Dom José Joaquim Ribeiro, Monseñor Martinho da Costa Lopes no Dom Alberto Ricardo da Silva. Restus mortais hirak ne’e molok haloot iha kinta-feira, 10 Setembru, iha igreja katedrál Dili sei hahú ho misa solene iha Tasi tolu ne’ebé prezide husi *Sua Eminénsia Cardeal Dom Virgílio do Carmo da Silva, SDB, Arsebispo Metropolitana Dili .”

Prezidente Autoridade Munisipál hatutan, materia aprezentasaun husi Sekretáriu Munisipál Administrasaun no Finansas ne’e importante tebes tanba tinan ne’e Ministériu Finansas hahú aplika mudansas metodolójia foun, tinan sira ba kotuk bolu *Komisaun Revizaun Orsamentu (KRO)* no Tinan ne’e hanaran *Komisaun Revizaun Polítika (KRP)* , materia ne’e tulun hodi fo koñesimentu ba membru konsellu sira hotu kona-ba saida maka Estimativa Futuras (EFs) no saida maka programa Prioridades Polítika Governu (PPGs) no entidade saida maka involve iha kada PPG ba elaborasaun proposta. Iha ita nia enkontru ohin ne’e mós sei fo aprovasaun ba sirkulár kona-ba *Medida urjente ba kontrolu asu no prevensaun moras raiva iha Munisipiu Baucau* , hafoin ita fo aprovasaun ekipa Task force RAIVA utiliza hodi kombate moras raiva iha ita nia munisipál Baucau. Tanba ne’e, husu atu membru konsellu sira hotu tau atensaun hodi partisipa ho di’ak no ativu iha diskusaun.

Remata aprezentasaun membru Konsellu Koordenasaun Munisipál halo diskusaun ba materia ne’ebé aprezenta husi Sekretáriu Munisipál, Diretóra Nasionál, Diretóra Servisu Munisipál Finansas, Diretór Servisu Munisipál Planeamentu Integradu no Dezenvolvimentu, Pontu Fokál SEII no Asesór Jurídiku. Nune’e Sua Exelénsia Prezidente Konsellu Koordenasaun Munisipál ho Membru Konsellu sira fó apresiasaun no pareser liu husi diskusaun molok fo aprovasaun liu husi votasaun.

#𝐌𝐞́𝐝𝐢𝐚

#GAT PAM BAUCAU 2026

BAUCAU, 25 Agostu 2026 – Governu Timor-Leste liu husi Diresaun Nasionál Alterasaun Klimátika, Ministériu Turizmu no Ambiente, hamutuk ho World Vision Timor-Leste no nia konsórsiu, hahú sosializa Projetu GEF ba komunidade no autoridade iha Bacia Hidrográfika Dasidara ne’ebé kobre Munisípiu Baucau no Lautém.

Atividade Sosializasaun no Konsultasaun ne’e ofisialmente loke husi Sekretáriu Munisipál PIDI Munisípiu Baucau Sr. Eduardo Filipe Ximenes, iha loron Sesta, 22/08/26, iha Salaun Costa Motor, Tirilolo Baucau.

Iha nia diskursu, Sekretáriu Munisipál PIDI hato’o agradese ba Governu Timor-Leste no ba parseiru sira ne’ebé apoiu implementasaun projetu ho títulu: _“Adapting to Climate Change and Enabling Sustainable Land Management through Productive Rural Communities in Timor-Leste”.

Projetu ne’e hetan apoiu fundus hosi Global Environment Facility – GEF no implementa hamutuk ho World Vision Timor-Leste no nia konsórsiu: Fundasaun Carbon Offset Timor – F-COTI, Grupo – Sistema Informasaun Jeográfika – G-SIG, no Fundasaun Hafoun Timor-Lorosa’e – FHTL, inklui ONG nasionál Haburas.

Tuir Sr. Eduardo, projetu ida-ne’e nia objetivu prinsipál mak atu hametin jestaun bacia hidrográfika ne’ebé resiliente no sustentável ba mudansa klimátika. Liuhosi dezenvolvimentu Planu Dezenvolvimentu Integradu Bacia Hidrográfika Resiliente ba Klima, projetu ne’e sei kontribui atu responde ba risku klimátiku sira, degradasaun ambientál no vulnerabilidade komunidade sira iha Bacia Hidrográfika Dasidara.

Bacia Hidrográfika Dasidara kobre área iha munisípiu rua, mak Baucau no Lautém, ho target iha *suku 10* mak: Defawasi, Lavateri, Uacala, Atelari, Saelari, Sagadate, Euquisi, Ililai, Afabubu no Wairoque.

Atividade ne’e partisipa mós husi Diretór Jerál Ambiente, Reprezentante Diretór Jerál Ordenamentu Teritóriu, Diretór Nasionál Alterasaun Klimátika, Prezidente Autoridade Munisípiu Lautém, Administrador Postu Administrativu Baguia, Laga, Luro no Lautém, Diretór Servisu Munisipál sira, no Xefe Suku sira husi área alvu.

Iha oportunidade ne’e, Sekretáriu Munisipál husu ba Administradór Postu Administrativu sira, Xefe Suku sira no diresaun munisipál relevante sira atu kontinua hametin servisu hamutuk no kolaborasaun.

_”Kooperasaun ida-ne’e importante tebes atu garante implementasaun projetu bele la’o ho efetivu no susesu tuir planu ne’ebé estabelese ona,”_ nia hateten.

Nia subliña tan katak tanba mudansa klimátika mak dezafiu global ida ne’ebé afeta ita hotu, presiza duni kompromisu no partisipasaun hosi parte hotu-hotu atu proteje ambiente, aumenta seguransa bee, no promove dezenvolvimentu sustentável ba komunidade sira iha munisípiu rua ne’e.

Projetu GEF ne’e sei serbisu hamutuk mós ho *Servisu Munisipál Água, Saneamentu no Ambiente – SMASA*, governu munisípiu sira, no organizasaun sosiedade sivíl sira atu promove aprosimasaun integradu kona-ba seguransa bee, jestaun rekursu naturál no resilénsia komunidade hasoru impaktu mudansa klimátika.

Media Gabinete PAM Baucau

𝐁𝐚𝐮𝐜𝐚𝐮: 𝐊𝐢𝐧𝐭𝐚, 13 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 2026-

Reprezentante Exelénsia PAM Baucau, Sekretariu Munisipál PIDI, Sr. Eduardo Filipe Ximenes, akompaña husi asesor Juridico abertura enkontru Plano Rede Pre-Eskolar iha salaun WEWE-Administrasaun Munisipál Baucau.

Objetivu husi enkontru ne’e atu hametin koordenasaun entre governu lokál no governu sentrál liu-liu iha dezenvolvimentu ba espansaun pre-eskolar, edukasaun pre-eskolar mak hanesan fundasaun importante ba dezenvolvimentu labarik nian no ba preparasaun ba sira-nia aprendizajen molok ba iha ensinu báziku. Ho objetivu atu asegura labarik hotu-hotu inklui sira ne’ebé maka moris iha área rurál hodi bele hahu sira-nia aprendijazen kualidade no inkluzivu.

Enkontru ne’e partisipa husi Diretór Gerál-EPEBR, Ekipa husi DNEPE, HANDS no JU’s, Sekretaria Asuntu Sosiais, Diretór Edukasaun Baucau, inklui mos Inspektores eskolar no Superintendente Edukasaun munisipál Baucau.

#Média

#GAT PAM BAUCAU 2026

© 2026 Autoridade Munisípiu Baucau